Početna / Geografija / Dr Ibrahim Bušatlija (1930 – 2019): Gografija se piše nogama
ibrahim Busatlija

Dr Ibrahim Bušatlija (1930 – 2019): Gografija se piše nogama

Piše: Kemal Mahić

Mehmed-beg Kapetanović Ljubušak: gradonačelnik Sarajeva, pisac, sakupljač narodnog blaga…

Riza-beg Kapetanović Ljubušak Mlađi-književnik, pjesnik

Kasim Gujić, publicista, novinar

Zija Dizdarević, pisac

Šaćir ef. Mesihović, mostarski muftija (1917-1928), član Ulema medžisa (1928-1936);

Prof. dr. Behdžet Mesihović

Prof. dr. Ibrahim Bušatlija…

Ako pogledamo navedena imena i prezimena onda kao Ljubušaci i Vitinjani možemo samo biti ponosni da su navedeni rođeni u Vitini (koja je jedno kratko vrijeme imala status općine), u mjestu udaljenom od Ljubuškog 7 km. Može se zaključiti da je vitinska pitomina „rodila“ ovakva imena i prezimena, (a Bogami i genetika) i da je njihov kulturološki rad nastavljen u drugim sredinama (Sarajevo, Zagreb, Fojnica, Mostar…) Pošto niko nije „prorok“ u svome kraju, druge sredine su prepoznale kvalitet imenovanih i dale im šansu i priliku da se afirmišu na dobrobit društva u kome su živjeli i radili za javno (opće) dobro.

Porodica Bušatlija je stigla u Bosnu i Hercegovinu tokom migracija stanovništva u Osmanskom carstvu sa prostora današnja sjeverne Albanije (skadarski Mahmud-paša Bušatlija). U geneaološkim stablima je primjetno da su njihovi preci imali begovsko porijeklo i da su dolaskom na naše prostore postali livanjski begovi i vlasnici mnogobrojnih posjeda od kojih je najpoznatije Buško blato sa svojim okrajcima i hiljadama kvadratnih metara, koja su nestala agrarnim reformama, eksproprijacijama, nacionalizacijama, otimačinama što „legalno“ što ilegalno.

Jedan od poznatijih je Mahmut-beg Bušatlija, koji se suprostavio ulasku austrougarskih trupa u Bosnu i Hercegovinu 1878. godine. Tom prilikom je oko 80 članova porodice Mahmut-bega Bušatlije raseljeno i opljačkano. Ovom prilikom rođaci ove poznate familije ostali su na prostorima Bugojna-Donjeg Vakufa, a Ibrahim-beg Bušatlija se naselio u Vitini gdje je kupio zemljište za potrebe svoje familije.

Ibrahim-beg Bušatlija je otac Mehmed-bega Bušatlije (1892), koji je sklopio brak sa Hatom Miralem (1907) iz Donjeg Vakufa. U ovome braku je rođeno petero djece:

1.Kana Bušatlija (1926)

2.Ibrahim Bušatlija (1930)

3.Asim Bušatlija (1931)

4.Zlata Bušatlija (1934)

5.Emina (Minka) Bušatlija (1938)

Različiti su životni putevi članova ove poznate porodice:

Kana Bušatlija se nakon II svjetskog rata udala za profesora Ljubu Sparavala koji je radio u Prosvjetno pedagoškom zavodu u Sarajevu. U braku su dobili sina Rodoljuba koji je doktorirao fiziku u Beogradu pa se zaposlio u Institutu za nuklearne nauke u Vinči. Nakon izvjesnog vremena Rodoljub je nestao (ubijen ili kidnapovan) i od tog događaja nije se vratio niti svojoj porodici niti na radno mjesta. Njegova sudbina je ostala nepoznata predhodnih decenija.

„U Vitinu je dolazio jedan od najistaknutijih Bušatlija, Mahmud Bušatlija Buš (Bugojno), koji se od progona policije sklanjao i kod najbliže rodbine u Vitini, porodice Mehmed-bega Bušatlije. Mehmed-beg je bio rođeni brat Bušova oca Husein-bega. Tako je jednom Buš došao na oporavak u Vitinu pravo iz zatvora, iz beogradske „Glavnjače“. Iako vrlo mlada, Mehmedbegova kćerka Kana rano se našla među naprednima. Tome je pomoglo i njeno školovanje u Ženskoj stručnoj školi „časnih sestara“ u Ljubuškom, gdje su s njom u razred išle Ešefa Mahić sa Gožulja i Ruža (Ivana) Primorac. Kana je u Ljubuškom stanovala kod sestre Šefika Bilala, Čelebije, a i ona i Ešefa družile su se na Gožulju s naprednim omladinkama, jer je Ešefa već pripadala naprednoj grupi mladih oko Narodne biblioteke u Ljubuškom“.(Kronika u ljubuškom kraju-Ljubuški 1974).

Dr. Asim Bušatlija je diplomirao Medicinski fakultet u Sarajevu. Zaposlio se kao liječnik u Bugojnu gdje je radio preko 40 godina. Za svoj rad je tituliran zvanjem primarijus u Specijalističkoj službi epidemiologije.

Profesor Zlata Bušatlija-Haračić, je završila Filozofski fakultet sa zvanjem profesora francuskog, latinskog i italijanskog jezika. Izvjesno vrijeme je bila profesor u Gimnaziji Sarajevo i u Kaknju, da bi svoj radni vijek završila u Centru za strane jezike u Sarajevu.

Emina (Minka) Bušatlija-Stojanović se udala u Sarajevu za Velimira Stojanovića, pa su nakon toga preselili u Beograd. Minka je majka Gorčina Stojanovića (1966), direktora Jugoslavenskog dramskog pozorišta (JDP) i važi za jednog od najpoznatijih teatrologa i reditelja na prostorima Ex-Yu. Inače, Gorčin je proveo djetinstvo u Sarajevu uz redovne posjete Vitini prilikom školskih ferija.

Ibrahim Bušatlija (1930) je završio Osnovnu školu u Vitini. Gimnaziju (nižu) i Učiteljsku školu završio je u Mostaru.  Službovao kao učitelj u Podveležu, općina Mostar. U istom selu bio je upravitelj škole, školske 1947/1948 godine.

Višu pedagošku školu- grupa geografija i historija- završio je u Sarajevu, školske 1950/1951.

Službovao u Čitluku i Kalinoviku, kao nastavnik geografije i historije, te direktor i povremeno inspektor za osnovnu nastavu.

Od školske 1955/56 do 1957. radio kao nastavnik na osmogodišnjo školi „Blagoje Parović“ u Sarajevu.

U tom periodu radio i na Drugoj gimnaziji u Sarajevu kao profesor geografije, poslije diplomiranja na Filozofskom fakultetu-grupa geografija juna 1957.godine.

Školske 1957/58 godine izabran za asistenta na Odsjeku za geografiju Filozofskog fakulteta u Sarajevu.

Školske 1959/60 izabran u zvanje predavača na predmetu geomorfologija, Odsjeka za geografiju.

Doktorirao 1965. godine a u zvanje docenta za predmet geomorfologija na Odsjeku za geografiju izabran je januara 1966. godine.

Školske 1966/67. (sedam mjeseci) boravio je na specijalizaciji po geomorfološkom kartiranju na Moskovskom univerzitetu/MGU im. Lomonosova).

Tokom službovanja vršio je razne funkcije u društveno političkim organizacijama (SKJ, Sindikatu, Marksističkom centru, Savez boraca, Omladinskoj organizaciji i drugim.)

Učesnik je Narodnooslobodilačkog rata od 1943. godine i omladinskih radnih akcija.

Nažalost,“kako revolucija jede svoju djecu“ i Ibrahim Bušatlija je bio zatočen na Golom otoku jer je kritizirao „magacine za elitu“,“zadruge“ i „duple plate“, što mu nije bilo oprošteno.

Ibrahim je radio u sportskim, kulturno-prosvjetnim i stručnim organizacijama (Geografsko društvo, Speleološko društvo, te član redakcija stručnih časopisa pri raznim komisijama na Univerzitetu, na Fakultetu, Savezu geografskih društava Jugoslavije itd.

Na Prirodno-matematičkom fakultetu u Sarajevu Ibrahim Bušatlija je predavao niz predmeta: metodologiju i historiju geografskih istraživanja, opću fizičku geografiju, geomorfologiju, regionalnu geografiju, te geografiju Bosne i Hercegovine.

Doktorirao je na temu “Reljef u površinskom slivu Nevesinjskog polja“.

Prije agresije na Bosnu i Hercegovinu i u toku domovinsko-oslobodilačkog rata pisao je naučne radove iz oblasti geopolitike, političke geografije, koji su se odnosili na geopolitički, geostrateški i političko-geografski položaj države Bosne i Hercegovine.

Aktivno je radio i poslije agresije na Prirodno-matematičkom fakultetu u Sarajevu, a angažovan je bio i na Fakultetu Političkih nauka u Sarajevu, kako u redovnom naučno-nastavnom procesu, tako i na Postdiplomskim studijama navedenih fakulteta.

Također je bio angažovan na Tuzlanskom Univerzitetu, Ekonomskom fakultetu u Sarajevu, Pedagoškom fakultetu u Sarajevu, Univerzitetu u Mostaru itd.

Autor teksta može navesti jedno sjećanje oko 2002. godine kada su zajednički profesori geografije i historije sa autobusom krenuli iz Sarajeva na seminar u Trogir tokom zimskog raspusta. Odmah do vozača je na „počasnom mjestu“ sjedio prof. dr. Ibrahim Bušatlija, sa mikrofonom u ruci. Kada smo krenuli iz Sarajeva, profesor je počeo sa predavanjem: prolazimo preko Ivana on priča o vrstama stijena, o vegetaciji, kada ulazimo u gradove i sela on priča historijsko-geomorfološke činjenice, kada prolazimo pored potoka i rijeka on priča o njima, o vegetaciji, biljnom i životinjskom svijetu, kada smo stigli do mora on neumorno nastavlja sa pričom, tako da od Sarajeva do Trogira profesor dr. Ibrahim Bušatlija nije prestao pričati. Enciklopedija znanja iz geografije, historije, botanike, zoologije, građevinarstva, birvaktile vremena i projektirane budućnosti…

Poslije agresije profesor dr. Ibrahim Bušatlija je postao član Pomorskog društva Bosne i Hercegovine i član Vijeća kongresa bošnjačkih intelektualaca.

SPISAK NAUČNIH I STRUČNIH RADOVA prof.dr. IBRAHIMA BUŠATLIJE

1.“Geografsko promatranje u zavičaju“ (1954).

2.“Praktične vježbe i osmatranje učenika na meteorološkoj stanici“ (1956).

3.“Geografija zavičaja“ (1956).

4.“Predhodni izvještaj o hidrografskim karakteristikama sliva Zalomke-Koleške u Nevesinjskom polju“ (1959).

5.“Geomorfološke karakteristike kartiranog područja za list Vareš“ (1959).

6.“Izvještaj o pećinama, jamama i ponorima u raznim krajevima NR BiH“ (1960).

7.“Izvještaj o hidrografskim prilikama u površinskom dijelu sliva Nevesinjskog polja“ (1960).

8.Hidrografske prilike sjevernog dijela Nevesinjskog polja“ (1960).

9.“Geomorfološke karakteristike slivnog područja gornjih tokova Lužnice i Ravne Rijeke“ (1960).

10.“Izvještaj o rezultatima geomorfoloških istraživanja na Nevesinjskom polju“ (1961).

11.“Geomorfološke karakteristike prostora geološke karte Vareš“ (1961).

12.Geomorfološke karakteristike područja geološke karte Vareš (1961).

13.Geomorfološke karakteristike kartiranog područja kartiranog položaja Vareš“ (1961).

14.“Geomorfološke karakteristike kartiranog područja geološke karte Vareš“ (1961).

15.“Geomorfološka karakteristika kartiranog područja geološke karte Vareš“ (1961).

16.“Kanjon Rakitnice“ (1961).

17.“Speleološka istraživanja ponora u Cerničkom polju“ (1961).

18.“Nastava geografije u službi stvaranja naučnog pogleda na svijet“ (1961).

19.“Programi iz predmeta geografija za odrasle:Opšta geografija,kontinenti i države svijeta“ (1961).

20.“Novo shvatanje o porijeklu reljefa Pljevaljske kotline (1962).

21.“O nekim hidrografskim i morfološkim problemima Nevesinjskog polja“ (1963).

22.“Geomorfološke karakteristike terena na listu Podlugovi-Semizovac (1963).

23.Geomorfološke karakteristike terena na listu Podlugovi-Semizovac (II dio) (1963).

24.“Geomorfološke karakteristike terena na listu Ljubina“ (1964).

25.“Geografski materijalizam“ (Referat za studente i nastavnike); (1964).

26.“Neki noviji rezultati geomorfoloških istraživanja u svijetu“ (Split 1964).

27.“Reljef u površinskom slivu Nevesinjskog polja“ (doktorat 1965).

RADOVI NAKON IZBORA ZA DOCENTA

28.“Geologija i geomorfologija Gradac polja i šireg područja“ (1966).

29.“Morfološke karakteristike sliva Save na teritoriji BiH (1968).

30.“Tektonske, morfološke i morfogenetske karakteristike kaverne i pukotina odvodnog tunela HE Trebišnjica (1968).

31.“Morfogenetske karakteristike zone kaverni i pukotina odvodnog tunela HE Orlovac (1968).

32.“Geomorfološka karakteristika sliva rijeke Sutjeske (1969).

33.“Geomorfološke karakteristike doline Bosne“ (1970).

34.“Erozija tla u dolini Neretve“ (1970).

35.Morfografske-morfometrijske karakteristike Zapadne Hercegovine (1970).

36.“Tipologija kraških predjela u Bosni i Hercegovini“ Ljubljana (1971).

37.“Donja Hercegovina- Osnovne prirodno-geografske karakteristike (1971).

38.Geomorfološke karakteristike predjela oko pećinskog sistema Krupe-Vranica i starost terena u slivu Krušćice“ (1973).

39.“Kanjon Rakitnica“ (1973).

40.“Morfostrukturne i morfoskulpturne karakteristike kraških predjela BiH (1972).

41.“Prirodna sredina i čovjek“ (1973).

42.“Strukturno-geomorfološka karta za teritorij BiH (1973).

43.“Morfostrukturne i morfoskulpturne karakteristike reljefa BiH (1974).

44.“Kras Bosne i Hercegovine- Osnovne odlike“ (1975).

45.“Geomorfološke karakteristike doline Vrbasa“ (1975).

46.“Geneza i morfologija kvartarnih naslaga u Bosni i Hercegovini“ (1975).

47.“Novo shvatanje o postanku Boračkog jezera i predpostavka o postojanju pećinskog sistema ispod profila toka Šištice“ Herceg Novi, (1976).

48.Morfostrukturne i morfoskulpturne karakteristike Kistanjske i Istarske površi, sa osvrtom na ležišta boksita“ (1976).

49.“Reljef zemljine površine“ (1976).

50.“Metodologija geografije (1976).

51.“Neke koncepcije geografije kao nauke“ (1977).

52.“Visoke planine“ (1977).

53.“Sliv Neretve“ (1977).

54.“Polja u kršu Hercegovine i jugozapadne Bosne“ (1977).

55.“Razvitak geografske naučne misli u BiH poslije oslobođenja“ (1979).

56.“Fizičko-geografske zakonomjernosti“ (1976).

57.“Geomorfološka karta SR BiH“ (1978).

58.“Karte recentne i reliktne riječne mreže u BiH“ (1978).

59.“Reljef Bosne i Hercegovine“ (1978).

60.“Fizičko-geografsko rejoniranje SR Bosne i Hercegovine“ (1978).

61.“Osnovni geografski litološki kompleksi SR BiH“ (1979).

62.“Reljef Bosne i Hercegovine“ (Enciklopedija Jugoslavije) 1979.

Jedna misao Alberta Einsteina glasi:

„Obrazovanje, to je ono što ostane nakon što osoba zaboravi sve što je naučila u školi“!

Iz teksta o uvaženom profesoru se može vidjeti da je mnogo toga ostalo u jednoj osobi koja je zračila znanjem, društvenim angažmanom, naučnim principima, metodama i tehnikama rada u poslovima koja je obavljao skoro „čitav život“ na zadovoljstvo učenika, studenata, kolega i građana zajednice u kojoj je prenosio ljubav i životno iskustvo koje je bilo izuzetno bogato.

ljubusaci.com

Facebook Comments
3Shares

O nama Redakcija